Türkiye tarihinin en büyük felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçen 6 Şubat 2023 depremlerinin üçüncü yılına girildi. Kahramanmaraş merkezli, 7,8 ve 7,5 büyüklüğündeki depremler 11 ilde milyonlarca kişiyi etkiledi. Resmi verilere göre depremlerde 53 bin 725 kişi hayatını kaybetti, 107 bin 213 kişi yaralandı.
Aradan geçen üç yıla rağmen deprem bölgesinde kayıpların izleri silinmedi. Hâlâ bulunamayan cenazeler ve kimliği tespit edilemeyen mezarlar, felaketin en ağır sonuçlarından biri olarak varlığını koruyor. Deprem davalarında ise çok sayıda sanık hakkında “iyi hâl indirimi” uygulanması ve bazı dosyalarda beraat kararları verilmesi, yakınlarını kaybeden ailelerin tepkisini çekiyor. Aileler, adalet arayışlarını sürdürmeye devam ediyor.
“Depremin ilk haftasında 2,2 milyon kişinin bölgeden ayrıldı”
İçişleri Bakanlığı, Nisan 2023’te yaptığı açıklamada deprem bölgesinde 345 noktada çadır kent, 305 noktada ise konteyner kent kurulduğunu duyurdu. Bu çadırlarda barınan kişi sayısının 2 milyon 626 bin 212, konteynerlerde kalanların sayısının ise 78 bin 718 olduğu bildirildi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 3 Şubat 2024’te yaptığı açıklamada deprem bölgesine 1 milyon çadır gönderildiğini, 215 binin üzerinde konteyner kurulduğunu, 349 bin haneye kira yardımı yapıldığını ve taşınma ile destek ödemelerinde bulunulduğunu ifade etti.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Göç Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin Durum Değerlendirme Raporu’na göre depremden etkilenen illerde kayıtlı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sayısı 14 milyon 13 bin 196. Bu rakam, Türkiye nüfusunun yüzde 16,43’üne karşılık geliyor.
Rapora göre depremden sonraki 21’inci günde bölgeden tahliye edilen kişi sayısı 528 bine ulaştı. Bir Mart 2023 itibarıyla bu sayı 811 bini aşarken, depremin ilk haftasında 2,2 milyon kişinin bölgeden ayrıldığı, bir Mart’ta ise bu sayının 3,3 milyon olarak güncellendiği kaydedildi.
“360 binden fazla yurttaş hâlâ konteynerlerde yaşıyor”
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın 2026 raporu, deprem bölgesinde barınma ve istihdam sorunlarının sürdüğünü ortaya koydu. Rapora göre üç yıl geçmesine rağmen 360 binden fazla yurttaş hâlâ konteynerlerde yaşıyor. Bölgedeki işsizlik oranlarının Türkiye ortalamasının üzerinde seyrettiği belirtiliyor.
Cumhuriyet’ten Mustafa Çakır’ın haberine göre, bölgenin fert başına milli gelir seviyesi artış göstermesine rağmen Türkiye ortalamasının altında kaldı. Depremlerden etkilenen 11 ilin ortalama kişi başı gayrisafi yurt içi hasılası 2023 yılında 7 bin 51 dolar iken, 2024 yılında 9 bin 303 dolar olarak hesaplandı
Raporda yer alan “aktif kullanılan konteyner sayısı” verilerine göre, 26 Ocak 2026 itibarıyla 360 bin 455 kişi konteynerlerde barınıyor. Kentlerde 223 bin 72, kırsalda ise 137 bin 383 kişi konteynerlerde yaşıyor. Toplam konteyner kent sayısı 242 olarak açıklandı.
Konteynerlerde yaşayanların en fazla olduğu il 156 bin 973 kişiyle Hatay oldu. Hatay’ı 67 bin 664 kişiyle Malatya ve 55 bin 264 kişiyle Kahramanmaraş izledi.
Depremde kaç bina yıkıldı?
ANKA’nın aktardığı Cumhurbaşkanlığı raporuna göre, depremden etkilenen 11 ilde toplam 2 milyon 618 bin 697 bina bulunuyordu. Altı Mart 2023 itibarıyla 1 milyon 712 bin 182 binada yapılan hasar tespit çalışmalarında 35 bin 355 binanın yıkıldığı, 17 bin 491 binanın acil yıkılması gerektiği belirlendi. Ayrıca 179 bin 786 bina ağır, 40 bin 228 bina orta ve 431 bin 421 bina az hasarlı olarak tespit edildi.
Yıkılan ve ağır hasar gören yapılar arasında konutların yanı sıra tarihi ve kültürel yapılar, okullar, idari binalar, hastaneler ve oteller de yer aldı. Ağır hasarlı binaların yıkımı sürerken, orta hasarlı yapılarla ilgili belirsizlik devam ediyor. Şehir Plancıları Odası Hatay İl Temsilciliği, hâlâ orta hasarlı binalarda yaşayan yurttaşlar olduğunu belirtiyor.
