Aydın'ın sembollerinden: Körüklü Çizme

Özellikle Efelerin ayağında görmeye alışık olduğumuz körüklü çizme gelişen teknolojiye inat el emeği istiyor. Birçok ayakkabı artık makinelerde yapılsa da o hala daha zahmetli bir işçiliğin ardından raflarda yerini alıyor. Aydın’da sayılı ustalar arasında yer alan Şevki Balat da bu zanaatı ilerleyen yaşına rağmen Efeler’e bağlı Karahayıt Mahallesindeki 63 yıllık dükkanında sürdürüyor.

 

Efeliğin önemli sembolleri arasında yer alan körüklü çizmenin yapımı uzun ve zahmetli. Çoğu ayakkabı çeşidi makinede imal edilirken körüklü çizme için el emeği şart. Körüklü çizmeyi yapmak ise büyük bir emek istiyor. Oldukça az kundura ustasının bildiği körüklü çizmeyi yapabilen kişi sayısı bir elin parmağını geçmiyor. O ustalardan biri de Efeler’e bağlı Karahayıt Mahallesinde yaşayan 88 yaşındaki Şevki Balat. İlerleyen yaşına rağmen bu zanaatı severek sürdüren Balat, 63 yıllık dükkanında hem ustasının emaneti olan aletlerini hem de büyük bir aşkla yaptığı körüklü çizmeleri saklıyor. Geçirdiği rahatsızlıklar da bile fırsat bulur bulmaz tezgahının başına koşan Balat, rüyasında bile körüklü çizme yaptığını görüyor.

 

ZANAATI DA ALETLERİ DE USTASININ EMANETİ

 

İlk olarak tezgaha 1948 yılında oturduğunu anlatan Balat, “İlkokuldan sonra Çiftlik Mahallesindeki kunduracı ustamın yanında çalışmaya başladım. Çırak olarak yanında yıllarca kundura yapmayı ve körüklü çizmeyi öğrendim. Ne derse dikkatlice dinleyip uyguladım. Sonra o bu işi bırakmaya karar verdi. Bana tüm aletlerini ve dükkanını emanet etti. Ustamın bana mirası olan zanaatı onun bıraktığı aletlerle usta olarak yapmaya başladım” dedi.

 

"KÖRÜKLÜ ÇİZME NAZLIDIR"

 

Körüklü çizmenin inceliklerini anlatan Balat, “Körüklü Çizmenin içine gıcırdak konur. Bu da yürürken kendine has bir ses çıkarmasını sağlar. Bu çizme kot pantolon da bol paça pantolon da istemez. İngiliz külodu dediğimiz pantolonla giyilir sadece. Keçi derisinden yapılır. Keçi derisi olmadan körük tutmaz. Dışı da süt dana derisinden yapılır. Körüklü çizme nazlıdır” diye konuştu.

 

EL EMEĞİ İSTİYOR

 

‘El emeği, göz nuru’ olarak tanımladığı körüklü çizmelerin emek istediğine dikkat çeken Balat, “Körüklü çizmenin makinede yapılması mümkün değil. Çizmeye ismini veren körük kısmı sadece elle yapılabilir. Çizme birçok aşamadan geçiyor. Bir çift çizmenin yapımı en az 10 gün sürer. 4 bin liraya kadar da alıcısını bulur. Sevmeden yapılacak bir iş değil. Severek yaptığım için bana zahmetli olsa da zor gelmiyor” dedi.

 

"BU ZANAAT SABIR İSTER"

 

Körüklü çizmeyi öğrenmek için bugüne kadar birkaç kişinin yanına geldiğini ifade eden Balat, “Körüklü çizme sabır ister. Bu zanaatı öğrenmek için yanıma gelenler oldu ama öğrenmek için çoğu sabır gösteremedi. Aydın’da körüklü çizme yapan çok az kişi kaldık. Bu alanda çırak yetişmediği için maalesef zanaat bizden sonra yok olmakla karşı karşıya” dedi.

 

İLERLEYEN YAŞINA RAĞMEN KÖRÜKLÜ ÇİZME YAPMAYI SÜRDÜRÜYOR

 

Hala körüklü çizme siparişi alan Balat, “Körüklü çizmeyi meraklıları ve Efeler kullanıyor. Nevşehir, Gümüşhane gibi birçok yerden buraya bu çizmeyi yaptırmaya gelenler var. Ben de hala sipariş alıp yapmaya devam ediyorum. Uyurken bile körüklü çizme ile uğraşıyorum. Hasta olduğumda da her fırsatta tezgahımın başına koşuyorum” diye konuştu.

 

Yapılan her işin severek yapılması gerektiğinin altını çizen Balat, emek verdiği ve gözü gibi baktığı körüklü çizmeleri 63 yıllık dükkanının tezgahında sergiliyor, herkese de yaptığı işi aşkla yapmasını tavsiye ediyor. (Millet Haber Ajansı)